Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

Project
Ontwikkelingsvisie
Locatie
Westelijk Tuinbouwgebied, Haarlem
Ontwerpers
Elizabeth Keller
Opdrachtgever
Studieopgave, Academie van Bouwkunst Amsterdam
Jaar ontwerp
2010



Het Westelijk Tuinbouwgebied is gesitueerd tussen de beboste duinrand aan de westzijde en de stadsrand van Haarlem aan de oostzijde. Ten zuiden en noorden wordt het gebied begrensd door woonwijken van Haarlem, Aerdenhout en Overveen. Het gebied wordt aan de oostzijde begrensd door het Houtvaartkwartier. Een fysieke barrière tussen stad en tuinbouwgebied is de Randweg (N208).

De Tuin van Haarlem
Vanaf de Gouden Eeuw wordt het Westelijk Tuinbouwgebied ook wel de ´Tuin van Haarlem´ genoemd, als verwijzing naar de bollenvelden en later ook andere tuinbouwactiviteiten. Op de kaart rond 1900 behoort het gebied tot de tuinderijen op de onbebouwde strandvlakte tussen stad en duin.

Laatste open ruimte tussen duin en stad
Op dit moment zorgen de huidige tuinbouwfunctie en enkele weilanden voor de openheid tussen duin en stadsrand van Haarlem. Tegelijkertijd zorgen bebouwing en kassen voor een verdichting van het gebied. Op het Westelijk Tuinbouwgebied na zijn vrijwel alle vergelijkbare plekken tussen duinrand en stadsrand van Haarlem met woningen ingevuld. Onduidelijkheid over de (economische) functies van het gebied zorgt er in combinatie met toenemende verrommeling voor dat de openheid en daarmee de ruimtelijke en visuele relatie tussen stad en landgoederenzone wordt aangetast.

Alhoewel het gebied van grote visuele waarde is voor omwonenden en passanten is het niet publiek toegankelijk.

Recreatief uitvalsgebied
Het vertrekpunt van het ontwerp is het versterken van de recreatieve verbinding tussen de stad Haarlem en het duingebied met de landgoederen. Redenerend vanuit de verrijking voor de stad die de relatie met de landgoederen met zich meebrengt, is het zinvol om het tuinbouwgebied een (economische) functie te geven die de openheid garandeert en de visuele en ruimtelijke relatie versterkt.
Het gebied krijgt tevens een ecologische functie op het gebied van waterkwaliteit. Het fungeert als berging van schone kwelwater vanuit het duingebied. Het resultaat is een ontwerp voor een publiek toegankelijk recreatiegebied waarin functies voor ecologie, tuinbouw en verblijf specifiek toegepast worden.